Streszczenie:
Współistnienie otyłości z podwyższonymi wartościami ciśnienia tętniczego,
zaburzeniami gospodarki węglowodanowej oraz lipidowej, określane jako zespół
metaboliczny – MetS (Metabolic Syndrome), stanowi istotny współczesny problem
zdrowotny i społeczny. Wśród chorób, będących składowymi jednostkami MetS,
obecnie wyróżnia się insulinooporność, hiperinsulinemię, otyłość brzuszną, upośledzoną
tolerancję glukozy, cukrzycę typu 2, mikroalbuminurię, hipertriglicerydemię, obniżenie
stężenia cholesterolu frakcji HDL, jak również nadciśnienie tętnicze, stan prozapalny
i prozakrzepowy. W niniejższej publikacji zostały przedstawione kryteria rozpoznawania
MetS zgodnie z obowiązującą wykładnią Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz
Europejskiej Grupy Badań Insulinooporności (EGIR).
Choć przyczyny wystąpienia MetS nie zostały w pełni wyjaśnione, to przyjęły
się dwa różne poglądy dotyczące jego bezpośredniego wystąpienia – insulinooporność
oraz otyłość. Insulinooporność z hiperinsulinemią jest główną przyczyną rozwoju
zaburzeń gospodarki lipidowej. W przypadku otyłości zmiany patologiczne wynikają
z rozregulowanej pracy trzewnej tkanki tłuszczowej. Podkreśla się również istotną rolę
procesu zapalnego, wolnych rodników tlenowych, wolnych kwasów tłuszczowych
i endokrynnej aktywności tkanki tłuszczowej. Przypuszczalnie istotny wpływ na
rozwój MetS mają predyspozycje genetyczne (mutacje genów odpowiedzialnych za
insulinooporność, zaburzenia przemian metabolicznych węglowodanów, otyłość),
czynniki środowiskowe, czyli dieta oraz jej wysoka kaloryczność, a także znikoma
aktywność fizyczna.
