Dyskryminacja i mowa nienawiści w relacjach społecznych

Abstract

Od pewnego czasu w wielu państwach demokratycznych daje się zauważyć niezwykłe nasile- nie zjawiska określanego jako mowa nienawiści. Wykorzystywanie języka w celu znieważania, pomawiania lub rozbudzania nienawiści wobec osoby lub grupy nazywane jest w literaturze mową pogardy i nienawiści (Obrębska, 2021, s. 222). Nienawiść, mowa nienawiści, pogarda, dyskryminacja, agresja werbalna czy przestępstwa z nienawiści to słowa, które nieustannie pojawiają się w naszym życiu i dyskursie publicznym, przybierając postać nowej patologii spo- łecznej. Są to zjawiska, które obecnie stanowią poważne zagrożenia dla trwałości społeczeństwa obywatelskiego, a przede wszystkim dla ciągle kształtującej się demokracji w naszym kraju. Wielość odbiorców oraz nagminność występowania mowy nienawiści sprawiły, że przestajemy postrzegać ją jako zjawisko niepożądane, a zaczynamy uważać za coś naturalnego. Większo- ści z nas już nie dziwią obraźliwe posty czy komentarze pojawiające się w mediach społecz- nościowych. Dlatego też bezpieczeństwo interpersonalne w relacjach społecznych nabiera w dzisiejszych czasach szczególnego znaczenia. Głównym celem artykułu jest próba zrozumie- nia procesów motywacyjnych, poznawczych i społecznych uwarunkowań mowy nienawiści i zwrócenie uwagi czytelnika na zagrożenia, jakie niesie za sobą agresja werbalna dla poczucia bezpieczeństwa człowieka i jego relacji interpersonalnych pojawiających się w różnych sferach życia społecznego.

For some time now, many democratic countries have seen an extraordinary increase in the phenomenon known as "hate speech." Using language to insult, slander, or incite hatred aga- inst a person or group is referred to in the literature as "hate speech." Hate, hate speech, contempt, discrimination, verbal aggression, and hate crimes are words that constantly appear in our lives and public discourse, taking the form of a new social pathology. These phenome- na currently pose a serious threat to the sustainability of civil society and, above all, to the still-forming democracy in our country. The multiplicity of its audiences and the widespread occurrence of hate speech have led us to stop perceiving it as an undesirable phenomenon and begin to consider it natural. Most of us are no longer surprised by offensive posts and comments appearing on social media. Therefore, interpersonal security in social relationships is particularly important today. The main goal of this article is to understand the motivational, cognitive, and social determinants of hate speech, drawing the reader's attention to the threats that verbal aggression poses to a person's sense of security and interpersonal relationships in various spheres of social life.