http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/82 Tue, 26 May 2026 19:40:17 GMT 2026-05-26T19:40:17Z http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/919 Tytuł: Od feminatywów do neutratywów, czyli jak zmienia się język rosyjski na skutek gender Authors: Ziętala, Grzegorz Abstract: W niniejszym rozdziale przedstawiono zmiany, które zachodzą w leksyce języka rosyjskiego i dotyczą pojawienia się feminatywów oraz neutratywów. Zmieniająca się leksyka to wielkie wyzwanie dla nauczycieli i tłumaczy. Procesy te zachodzą w języku rosyjskim mimo negatywnej reakcji władz państwa i zapewne współczesny język rosyjski będzie się z czasem dostosowywać do wyzwań związanych z równością płci, inkluzywnością, potrzebą szacunku wobec każdego użytkownika języka. Rozdział zawiera też mini słownik rosyjsko- -polskich maskulatywów, feminatywów i neutratywów, które powinni znać nauczyciele i tłumacze.; This chapter presents the changes taking place in Russian vocabulary, including the emergence of feminine and neuter phrases. This changing vocabulary poses a significant challenge for teachers and translators. These processes are occurring in Russian despite the negative reaction of the state authorities, and it is likely that modern Russian will, over time, adapt to the challenges of gender equality, inclusiveness, and the need for respect for every language user. The chapter also includes a mini-dictionary of Russian-Polish masculinities, feminine, and neuter phrases, which teachers and translators should be familiar with. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/919 2025-01-01T00:00:00Z http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/915 Tytuł: SOUNDS IN ACTION: English Pronunciation Worksheets Authors: Grygiel, Jolanta; Macfarlane, James Abstract: Sounds in Action: English Pronunciation Worksheets is a collection of activity sheets for upper-intermediate and advanced students of English, designed to help them improve their pronunciation through meaningful practice. The material focuses on words that learners often find challenging and places them in real-life contexts, making pronunciation work more practical and engaging. It aims not only to develop accurate pronunciation but also to build vocabulary through relevant examples. The resource is a compilation of various practice tasks that can be used by teachers as supplementary material in a pronunciation course or by students for self-study. It should also be noted that the worksheets focus on British English, the only exception being Worksheet 28 (addressing selected differences in pronunciation between British and American English). All accompanying audio recordings are available for download from the publisher’s website. To make full use of the resource, we recommend that the students practise reading the sentences provided in the activities aloud and engage in discussions about the topics presented in the examples. In a classroom setting, teachers are encouraged to prompt students to ask additional questions to further drill the pronunciation of the challenging words. Additionally, students could explore scenarios in which a given expression may be used. This approach goes beyond pronunciation practice and enhances students’ ability to use the language in context. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/915 2025-01-01T00:00:00Z http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/912 Tytuł: Intertekstualność w literaturze. Skrypt dla studentów kierunków filologia angielska i filologia niemiecka Authors: Jasiewicz, Katarzyna; Madej-Cetnarowska, Monika; Pazdan, Rachela Abstract: Niniejszy skrypt został opracowany z myślą o studentach filologii angielskiej i filologii niemieckiej Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu. Stanowi on cenne uzupełnienie dydaktyczne, znajdujące szczególne zastosowanie w ramach zajęć Wstęp do literaturoznawstwa, a także na innych kursach, wymagających analizy tekstów literackich w perspektywie porównawczej i kulturowej. Jego celem jest przybliżenie podstawowych pojęć związanych z intertekstualnością, a także pokazanie, w jaki sposób różne teksty literackie i kulturowe pozostają ze sobą w dialogu. Pojęcie „intertekstualność” zostało wprowadzone przez J. Kristevę w latach 60. XX wieku w oparciu o inspiracje pracami M. Bachtina, dotyczącymi dialogiczności języka i literatury. Kristeva podkreślała, że każdy tekst powstaje w przestrzeni już istniejących dyskursów, a jego znaczenie współtworzone jest przez inne teksty. W tym sensie literatura jawi się jako sieć relacji, a tekst jako „mozaika cytatów”, w której spotykają się różne głosy, tradycje i konteksty (Kristeva, 1969, s. 146-147). Zgodnie z tą koncepcją, proces lektury polega nie tylko na odbiorze znaczeń zawartych w dziele, lecz także na aktywnym odczytywaniu jego powiązań z wcześniejszymi oraz równoczesnymi tekstami kultury. Intertekstualność jest zatem zarówno kategorią teoretyczną, jak też praktyką interpretacyjną, która zmienia sposób postrzegania oryginalności i autorstwa w literaturze. Ważnym rozwinięciem tej koncepcji była propozycja G. Genette’a (2014), który zaproponował szerszy termin – „transtekstualność”, obejmujący wszystkie możliwe relacje między tekstami. Genette wyróżnił pięć kategorii transtekstualności: intertekstualność sensu stricto (cytaty, aluzje, plagiaty), paratekstualność (tytuły, przedmowy, przypisy), metatekstualność (jawne komentarze jednego tekstu do innego), hipertekstualność (relacje między tekstem wcześniejszym a późniejszym, np. parodia, pastisz, kontynuacja) oraz architekstualność (odwołania do gatunków literackich i konwencji). Tego rodzaju ujęcie pozwala badać literaturę nie jako zbiór zamkniętych, samowystarczalnych dzieł, lecz jako dynamiczny system, w którym każdy tekst funkcjonuje w odniesieniu do innych. Badania literaturoznawcze wskazują, że intertekstualność może pełnić rozmaite funkcje. Jej wymiar estetyczny przejawia się we wprowadzaniu nowych znaczeń poprzez grę z wcześniejszymi dziełami, co pozwala autorom na nadawanie własnym tekstom wielowarstwowego charakteru. Funkcja krytyczna związana jest z reinterpretacją tradycji bądź polemiką z nią, dzięki czemu literatura staje się przestrzenią dialogu oraz przewartościowań. Intertekstualność pełni również funkcję dydaktyczną, gdy nawiązania do tekstów kanonicznych kształtują świadomość literacką i kulturową odbiorców. Wreszcie jej aspekt rozrywkowy przejawia się w kulturze popularnej, w parodiach, pastiszach i innych formach gry z tradycją (Broich, 1985, s. 32). Intertekstualność nie ogranicza się zatem wyłącznie do literatury wysokiej, lecz jest powszechna również w tekstach kultury masowej, filmach, serialach czy muzyce. Jak zauważa M. Pfister (1985, s. 210), rozpoznanie intertekstualnych tropów wymaga od odbiorcy aktywności i odpowiednich kompetencji kulturowych, gdyż tylko wtedy możliwe staje się pełne odczytanie sensów, jakie niesie dzieło. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/912 2025-01-01T00:00:00Z http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/909 Tytuł: Neophilologica Sandeciensia 17 / pod red. Jarosława Gizy, Racheli Pazdan, Roberta Rogowskiego, Grzegorza Adama Ziętali Authors: Giza, Jarosław; Pazdan, Rachela; Rogowski, Robert; Ziętala, Grzegorz Abstract: Ze wstępu: Neophilologica Sandeciensia, wydawana od 2006 roku, dotyczy zagadnień z zakresu szeroko pojętej filologii. Jej założeniem jest prezentacja dorobku naukowo- -dydaktycznego pracowników i absolwentów Instytutu Języków Obcych Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu, a od 1 października 2022 roku – Wydziału Nauk Humanistycznych Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu, jak też dokonań badaczy związanych z innymi ośrodkami akademickimi w kraju i za granicą. Monografia zawiera teksty odnoszące się do rozmaitych dziedzin neofilologii, w ten sposób sygnalizując szeroki wachlarz zainteresowań jej autorów i jednocześnie kierując się ku jak najszerszej grupie odbiorców. Niniejsza edycja składa się z 11 rozdziałów pracowników naukowych z Nowego Sącza oraz 1 rozdziału studenckiego – studenta studiów drugiego stopnia na kierunku Filologia angielska z przygotowaniem pedagogicznym, który jest prowadzony na Wydziale Nauk Humanistycznych Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/909 2025-01-01T00:00:00Z