http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/72 2026-02-24T15:25:31Z http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/875 Tytuł: Stereotypy płciowe a wybory konsumentów z pokolenia Z w obszarze pielęgnacji osobistej Authors: Koczy, Julianna Abstract: Decyzje zakupowe konsumentów są kształtowane przez szereg czynników, wśród których istotną rolę mogą odgrywać stereotypy płciowe – społecznie utrwalone przekonania dotyczące cech, ról i oczekiwanych zachowań kobiet oraz mężczyzn. Choć uproszczone schematy poznawcze mogą ułatwiać podejmowanie decyzji konsumenckich, jednocześnie ograniczają swobodę wyboru i wpływają na sposób postrzegania produktów. Stereotypy płciowe są obecne w estetyce opakowań, języku komunikacji marketingowej oraz profilowaniu konsumentów pielęgnacyjnych według binarnych kategorii płciowych. W kontekście rosnącej liczby konsumentów należących do pokolenia Z – grupy deklarującej otwartość na różnorodność i redefinicję ról płciowych – zasadne staje się pytanie o aktualność i siłę oddziaływania stereotypów płciowych w procesach decyzyjnych podczas zakupu kosmetyków pielęgnacyjnych. Celem niniejszego artykułu jest empiryczna analiza roli stereotypów płciowych w decyzjach zakupowych konsumentów z pokolenia Z w segmencie pielęgnacji osobistej rynku kosmetyków pielęgnacyjnych. W ramach badania przeprowadzono krytyczny przegląd literatury przedmiotu i analizę ilościową, opartą na danych zebranych w maju 2023 roku od 188 przedstawicieli pokolenia Z, pochodzących z województwa śląskiego. Analiza danych została przeprowadzona przy użyciu oprogramowania Excel. Wyniki wskazują, że chociaż pielęgnacja jest postrzegana przez respondentów jako czynność neutralna płciowo, to w praktyce ich decyzje zakupowe nadal są w znacznym stopniu uwarunkowane stereotypami. Kobiety wykazują wyższy poziom świadomości konsumenckiej – ich wybory są bardziej zróżnicowane i oparte na analizie składu produktów. Mężczyźni natomiast częściej kierują się oznaczeniami płciowymi i preferują kosmetyki dedykowane ich płci, co wskazuje na utrzymującą się potrzebę potwierdzenia zgodności produktu z ich tożsamością płciową. Z perspektywy producentów kosmetyków pielęgnacyjnych wyniki badania dostarczają istotnych wskazówek. Podział produktów według płci pozostaje skutecznym rozwiązaniem.; Consumer purchasing decisions are shaped by several factors, among which gender stereotypes – socially entrenched beliefs about the characteristics, roles and expected behaviours of women and men – can play an important role. Although simplified cognitive patterns can facilitate consumer decision-making, they also limit freedom of choice and influence the way products are perceived. Gender stereotypes are present in packaging aesthetics, marketing communication language and in the profiling of beauty consumers according to binary gender categories. In the context of the growing number of consumers belonging to Generation Z – a group that declares openness to diversity and the redefinition of gender roles – it is reasonable to question the relevance and influence of gender stereotypes in the decision-making process when purchasing skincare cosmetics. The aim of this article is to empirically analyse the role of gender stereotypes in the purchasing decisions of Generation Z consumers in the personal care segment of the beauty care market. The study included a critical review of the literature on the subject and a quantitative analysis based on data collected in May 2023 from 188 Generation Z representatives from the Silesian Province. The data analysis was performed using Excel software. The results indicate that although care is perceived by respondents as a gender-neutral activity, in practice their purchasing decisions are still largely influenced by stereotypes. Women show a higher level of consumer awareness – their choices are more diverse and based on an analysis of product composition. Men, on the other hand, are more likely to be guided by gender markings and prefer cosmetics dedicated to their gender, which indicates a continuing need to confirm that the product is consistent with their gender identity. From the perspective of skincare manufacturers, the survey results provide important insights. The division of products by gender remains an effective solution. 2025-01-01T00:00:00Z http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/874 Tytuł: Znaczenie przyczynowości w rachunkowości Authors: Witowska, Judyta Abstract: W artykule zaprezentowano metody badawcze wykorzystywane w rachunkowości do badania przyczynowości oraz dokonano zestawienia wybranych publikacji wraz z wnioskami wynikającymi z przeprowadzonych analiz, co potwierdza znaczenie tego zagadnienia. Mimo formalnych zasad i dążenia do obiektywizmu, zwrócono uwagę, że prezentowane informacje księgowe mogą wynikać ze zdarzeń gospodarczych i z behawioralnych uwarunkowań osób sporządzających sprawozdania. Zrozumienie relacji przyczynowych zwiększa wiarygodność prowadzonych analiz oraz umożliwia pełniejszą interpretację prezentowanych danych. W literaturze przedmiotu rekomenduje się głównie stosowanie metod quasi-eksperymentalnych jako narzędzi pozwalających na bardziej rzetelne ustalenie zależności przyczynowych w rachunkowości.; The article presents research methods used in accounting to examine causality and includes a compilation of selected publications together with conclusions drawn from their analyses, which confirms the relevance of this issue in accounting research. Despite formal rules and the pursuit of objectivity, it is emphasized that the information disclosed in financial statements may result not only from economic events, but also from behavioral determinants of individuals preparing the reports. Understanding causal relationships increases the reliability of analyses and enables a more comprehensive interpretation of reported data. In the literature, quasi experimental methods are particularly recommended as tools that allow for more credible identification of causal relationships in accounting. 2025-01-01T00:00:00Z http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/873 Tytuł: Zależność między poziomem przedsiębiorczości a poziomem bezrobocia w województwach: małopolskim, podkarpackim i śląskim w latach 2018-2023 Authors: Jaśkiewicz, Natalia Abstract: Artykuł analizuje zależność między poziomem przedsiębiorczości a stopą bezrobocia w województwach: małopolskim, podkarpackim i śląskim w latach 2018-2023. Przedsiębiorczość ujęto dwojako: jako zasób firm działających w regionie i jako dynamikę zakładania nowych podmiotów, co pozwalało ocenić zarówno trwały potencjał gospodarczy, jak i bieżącą aktywność rejestracyjną mieszkańców. Badanie przeprowadzono metodą ilościową na podstawie danych GUS z rejestru REGON oraz statystyk bezrobocia rejestrowanego. Poziom przedsiębiorczości zmierzono wskaźnikami WpI (liczba podmiotów na 10 tys. mieszkańców) i WpII (liczba nowych podmiotów na 10 tys. mieszkańców), zaś siłę relacji z rynkiem pracy oceniono przy użyciu współczynnika korelacji Pearsona. Wyniki wskazują na systematyczny wzrost liczby firm w każdym województwie oraz spadek rejestracji nowych podmiotów w 2020 roku, połączony ze wzrostem bezrobocia w okresie pandemii, a następnie odbicie po 2021 roku. Zależność przedsiębiorczości i bezrobocia okazała się zróżnicowana regionalnie. W województwach małopolskim i śląskim stwierdzono silną ujemną korelację między WpII a bezrobociem (odpowiednio r = -0,7751 i r = -0,7694; p ok. 0,07), co sugeruje, że wzrost aktywności przedsiębiorczej współwystępował ze spadkiem bezrobocia. W województwie podkarpackim zależność była słaba, dodatnia i statystycznie nieistotna (r = 0,3403; p = 0,509), co wskazuje na ograniczony wpływ przedsiębiorczości na absorpcję pracy w regionie o niższej urbanizacji i słabszej dywersyfikacji gospodarki. Otrzymane rezultaty potwierdzają, że rola przedsiębiorczości w redukcji bezrobocia zależy od struktury gospodarczej i potencjału miejskiego regionów.; The article analyses the relationship between the level of entrepreneurship and the unemployment rate in the Małopolska, Silesia and Podkarpacie provinces in 2018-2023. Entrepreneurship was measured in two ways: as the number of companies operating in the region and as the dynamics of new business start-ups, which allowed for an assessment of both the long-term economic potential and the current registration activity of residents. The study was conducted using quantitative methods based on data from the Central Statistical Office (GUS) REGON register and registered unemployment statistics. The level of entrepreneurship was measured using the WpI (number of entities per 10,000 residents) and WpII (number of new entities per 10,000 residents) indicators, and the strength of the relationship with the labour market was assessed using Pearson's correlation coefficient. The results indicate a systematic increase in the number of companies in each province and a decline in the registration of new entities in 2020, combined with an increase in unemployment during the pandemic, followed by a rebound after 2021. The relationship between entrepreneurship and unemployment proved to be regionally diverse. In the Małopolska and Silesian provinces, a strong negative correlation was found between WpII and unemployment (r = -0.7751 and r = -0.7694, respectively; p approximately 0.07), suggesting that an increase in entrepreneurial activity coincided with a decrease in unemployment. In the Podkarpackie Province, the relationship was weak, positive and statistically insignificant (r = 0.3403; p = 0.509), indicating a limited impact of entrepreneurship on labour absorption in a region with lower urbanisation and weaker economic diversification. The results confirm that the role of entrepreneurship in reducing unemployment depends on the economic structure and urban potential of regions. 2025-01-01T00:00:00Z http://195.117.226.27:8080/xmlui/handle/123456789/872 Tytuł: Rola wartości w polskim szkolnictwie wyższym na tle ewolucji idei uniwersytetu Authors: Marcisz, Joanna Abstract: Kultura organizacyjna podmiotu składa się z kilku warstw, które wspólnie tworzą pewną specyficzną dla danej organizacji całość. Kształtowana jest ona w sposób ciągły i jest wynikiem pewnych kompromisów, które są wypracowywane w oparciu o tradycję funkcjonowania, specyficzny charakter podmiotu, członków organizacji, którzy są nośnikami swoich odrębnych kultur i którzy oddziałują na organizację, wpływając także na jej kulturę. Wartości będące elementem kultury organizacyjnej stanowią tło dla wszelkich przejawów zachowań ludzi w organizacji, a tym samym pozwalają kształtować i utrzymywać odpowiedni wizerunek organizacji w środowisku zewnętrznym. Celem artykułu jest analiza wartości promowanych przez wybrane uczelnie w Polsce na tle czołowych uczelni na świecie. Podstawową metodą badawczą jest analiza opracowań naukowych (pozycji zwartych, studiów i artykułów naukowych), poświęconych analizowanej problematyce, zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Artykuł ma charakter przeglądowy.; The concept of organizational culture include elements that all together create a specific to a given organization. It is continuously shaped and is the result of compromises developed based on the tradition of operation, the specific nature of the entity, and the organization's members, who are carriers of their distinct cultures and who influence the organization, influencing its culture. Values that are part of organizational culture provide the framework for all manifestations of human behavior within the organization, thus enabling the development and maintenance of an appropriate image of the organization in the external environment. The aim of the article is to analyze the values promoted by selected universities in Poland in comparison to worldwide universities. The basic research method is the analysis of scientific studies (compact items, studies and scientific articles) devoted to the analyzed issues, both domestic and foreign. The article is a review. 2025-01-01T00:00:00Z